Typografia po polsku

Skolar. Pismo za­pro­jek­to­wane przez Da­vida Bře­zinę z Czech. David pre­zen­tował je pod­czas KRAK­Typo i trzeba przy­znać — mimo że po an­gielsku — był to bardzo cie­kawy pokaz.

Jak widać — po­my­ślany prze­cież, jako pismo dzie­łowe — do­sko­nale pre­zen­tuje się rów­nież na pla­ka­tach. Po­siada nie­wielki kon­trast, a rów­no­cze­śnie bardzo cie­kawy krój. Nieco bar­dziej skon­tra­sto­wany Surat — osobny krój z ję­zy­kiem gu­dża­rati (jednym z wielu ję­zyków urzę­do­wych w In­diach), który rów­nież wpi­suje się w ro­dzinę — można trak­tować jako su­ple­ment do Sko­lara. Cy­ry­lica w pełni od­po­wiada cha­rak­terem wersji łaciń­skiej. Jakże wy­mowne, że to wła­śnie ją na­gro­dzono w dwóch te­go­rocz­nych kon­kur­sach: ro­syj­skim Mo­dern Cy­rillic i ar­meń­skim Gran­shan.

Autor bez wąt­pienia do­sko­nale się zna na ty­po­grafii mul­ti­ję­zycznej. Dia­kry­tykom przez niego za­pro­jek­to­wanym nie można nic za­rzucić. Świetna cy­ry­lica! W przy­szłości pismo zo­stanie po­sze­rzone rów­nież o al­fabet grecki.
 Kim jest David Bře­zina? Ukoń­czył in­for­ma­tykę w Ma­sa­ry­kova Uni­we­rzita (Brno, Czechy) oraz pro­jek­to­wanie pism w Uni­ver­sity of Re­ading (Re­ading, Wielka Bry­tania). Ty­po­graf, członek ATypI.
 Obecnie pra­cuje, jako nie­za­leżny pro­jek­tant i kon­sul­tant. Jest ak­tywny w ta­kich dzie­dzi­nach, jak: pro­jek­to­wanie wie­lo­ję­zycz­nych pism (rów­nież dla ję­zyków nie­ła­ciń­skich), pro­gra­mo­wanie fontów Open­Type, pro­jek­to­wanie gra­ficzne i ty­po­gra­ficzne, kon­sul­tacje zwią­zane z pi­smami dru­kar­skimi i fon­tami. Oka­zjo­nalnie wy­kłada oraz pu­bli­kuje na te­maty zwią­zane z ty­po­grafią.
 Skolar/​Surat, to pro­jekt jego życia, ciągle udo­sko­na­lany i roz­wi­jany, ale mam na­dzieję, że nie ostatni. To bardzo dobry pro­jekt. Za­ło­że­niem było stwo­rzenie kroju zop­ty­ma­li­zo­wa­nego do dłu­gich, struk­tu­ral­nych tek­stów, bardzo czy­tel­nego w ma­łych stop­niach za­równo w od­mianie pro­stej, jak i kur­sywie czy ka­pi­ta­li­kach, do­brze spra­wu­ją­cego się w pu­bli­ka­cjach za­wie­ra­ją­cych duże ilości cią­głego tekstu, przy­pisów, in­deksów gór­nych i dol­nych, tabel, skom­pli­ko­wa­nych strzałek, jednym słowem — naukowego.

David za­czynał pracę od stu­dio­wania ta­kich krojów, jak Ehr­hardt MT, Times New Roman czy Aca­de­mica, przy­glądał się pu­bli­ka­cjom na­ukowym róż­nych wy­daw­nictw, dys­ku­tował i za­sta­na­wiał się: Jak po­wi­nien wy­glądać taki krój? Czego ocze­kują na­ukowcy? Do­szedł do na­stę­pu­ją­cych wnio­sków:
— po­żą­dany sto­pień pisma to 10–11 pkt. o wy­so­kości x 1,5 mm;
— krój po­wi­nien do­brze się za­cho­wywać w przy­pi­sach w stopniu 7–8 pkt. i 1 mm wy­so­kości x;
— po­wi­nien rzucać się w oczy w są­siedz­twie ilu­stracji;
— od­miana gruba musi do­brze działać za­równo w skró­tach, jak i dłu­gich tek­stach — być może po­trzeba dwóch gru­bych od­mian, zróż­ni­co­wa­nych wagą;
— kur­sywa po­winna wy­róż­niać się w skró­tach, a rów­no­cze­śnie być czy­telna w dłu­gich tek­stach;
— krój po­wi­nien za­wierać wy­ra­ziste znaki in­ter­punk­cyjne i na­wiasy, które będą współ­grać i z tek­stem, i cy­frami;
— ko­nieczna jest ob­sługa wszyst­kich łaciń­skich ję­zyków eu­ro­pej­skich oraz trans­li­te­racji naj­waż­niej­szych ję­zyków nie­ła­ciń­skich (np. chiński/​pinyin, san­skryt etc.);
— punk­tory (bu­lety), in­deksy górne i dolne muszą być spójne we wszyst­kich wariantach.

 Uwzględ­niając po­wyższe po­stu­laty, wy­pra­cował in­te­re­su­jący krój sze­ry­fowy, o trochę nie­jed­no­znacznej dwu­ele­men­to­wości i — jak po­ka­zują przy­kłady — do­sko­nale speł­nia­jący po­wzięte za­ło­żenia. Rzućmy okiem na ar­kusze testowe.

Sprzedaż pro­wadzi wy­łącznie Type To­ge­ther. Obecnie można nabyć tylko od­mianę prostą i kur­sywę oraz ich wa­rianty po­gru­bione — semi-​bold, bold — w sumie sześć od­mian (bez Su­rata, cy­ry­licy, ani trans­li­te­racji). Pa­kiet kosz­tuje 199 do­larów.
 Cena, dla osób zaj­mu­ją­cych się edy­tor­stwem na­ukowym, jest roz­sądna. Pu­bli­kacje na­ukowe naj­czę­ściej za­wie­rają grekę — nawet jeśli tylko po­je­dyncze glify, to wy­pa­da­łoby ją mieć całą w tym samym foncie — a więc może proszę się wstrzymać z za­kupem do czasu opu­bli­ko­wania wersji pro, co na­stąpi w pierw­szym kwar­tale 2010 roku.
 Skolar Pro bę­dzie za­wierał cy­ry­licę we wszyst­kich wa­rian­tach na­ro­do­wych, grekę w wa­riancie po­li­to­nicznym i mo­no­to­nicznym oraz (praw­do­po­dobnie) ze­staw znaków do trans­li­te­racji. Na­leży jednak się spo­dziewać, że zo­stanie obar­czony wyższą ceną.

In­for­macje
David Bře­zina Strona do­mowa
Type To­ge­ther Dys­try­bucja Sko­lara
Kon­kursy pro­jek­to­wania pism Mo­dern Cy­rillic | Gran­shan

Neue to nowe. Była już Neue He­lve­tica, a teraz przy­szedł czas na ko­lejny obiekt wes­tchnień ty­po­grafów, art di­rec­torów i wszel­kiej maści kre­atorów. Li­no­type opu­bli­kował Neue Fru­ti­gera. Pismo sy­gno­wali swoimi na­zwi­skami Ad­rian Fru­tiger i Akira Ko­bay­ashi. Dwa­dzie­ścia od­mian po 82,11 euro (w pa­kiecie ta­niej). Nie­stety — nie wia­domo, czy za­wie­rają pol­skie dia­kry­tyki.
 Która ro­dzina bę­dzie na­stępna w ko­lejce do uno­wo­cze­śnienia? I jeszcze jedna wąt­pli­wość… Od­świe­żanie sta­rych ro­dzin, to nie je­dyna część dzia­łal­ności tego domu ty­po­gra­ficz­nego. W ofercie znaj­duje się mnó­stwo no­wych krojów, ale… na tle ta­kich jak Neue He­lve­tica czy Neue Fru­tiger od­chodzą w cień. Czy Li­no­type nie za­pędzi z czasem się w kozi róg, two­rząc swój nowy wi­ze­runek han­dlarza sta­rzyzną? Kon­ku­rencja jest po­tężna, wy­starczy przej­rzeć ofertę Font­Shop (Font­Font), który — tak jest po­strze­gany — sprze­daje praw­dziwe no­wości.

Neue Fru­tiger w wi­trynie Li­no­type
Opis | Za­kupy

Od lat jed­no­znacznie ko­ja­rzony, jako do­stawca sys­temów ope­ra­cyj­nych Win­dows oraz pa­kietu Mi­cro­soft Of­fice. Dla części użyt­kow­ników kom­pu­terów praca z tym opro­gra­mo­wa­niem jest oczy­wi­sto­ścią i nie wy­obra­żają sobie, by mogło być ina­czej. Dla nich In­ternet i In­ternet Explorer, to sy­no­nimy. Inna grupa od dziecka pra­co­wała (lub ba­wiła się) na in­nych kom­pu­te­rach z in­nymi sys­te­mami ope­ra­cyj­nymi, in­nymi pa­kie­tami i choć sły­szeli o ja­kimś Mi­cro­sofcie, zu­pełnie im on — albo brak jego opro­gra­mo­wania — nie prze­szkadza. Jeszcze inni świa­domie uni­kają stycz­ności z pro­duk­tami znie­na­wi­dzo­nego przez siebie gi­ganta z Red­mond.
 A za co można po­ko­chać Mi­cro­soft? Oczy­wi­ście za ty­po­grafię! Jest spraw­dzonym i kon­se­kwentnym do­stawcą świet­nych roz­wiązań ty­po­gra­ficz­nych.
 1. WEFT — Web Embed­ding Fonts Tool, to pro­gram do osa­dzania fontów na stro­nach www z wy­ko­rzy­sta­niem ar­kuszy stylów, Ob­sługa jest bardzo in­tu­icyjna, mimo, że in­ter­fejs wy­gląda trochę ar­cha­icznie (pro­gram jest stary prawie, jak świat). Po­trafi osa­dzać wszystkie fonty z ven­dorem Mi­cro­soft, a może nawet tro­szeczkę więcej :-)
 2. Fonty — Dwa fonty wy­pro­du­ko­wane przez Mo­no­type Corp. i roz­pro­wa­dzane z Win­dow­sami pod­biły świat biur i stały się wszech­obecne. Es­te­tyka Times New Ro­mana i Ariala po­zo­stawia wiele do życzenia, ale choć nadal są w użyciu, ich czas już prze­brzmiał. Dziś Mi­cro­soft razem z opro­gra­mo­waiem do­starcza naj­wyż­szej ja­kości fonty. Każdy może sobie spraw­dzić, co było do­dane do czego i kiedy.
 3. Word 2007 — pierwszy pro­gram biu­rowy, który za­wiera pro­fe­sjo­nalny edytor wzorów ma­te­ma­tycz­nych. Do tej pory ma­te­ma­tykę można było składać (do­brze) wy­łącznie przy użyciu bardzo za­awan­so­wa­nych pro­gramów lub wręcz sys­temów składu (jak TeX). Teraz można to też robić w Wor­dzie.
 Chcesz wie­dzieć więcej? Na stronie mi​cro​soft​.com/​t​y​p​o​g​raphy znaj­dziesz jeszcze kilka uży­tecz­nych dro­bia­zgów oraz wiele waż­nych informacji.