Typografia po polsku

Neue to nowe. Była już Neue He­lve­tica, a te­raz przy­szedł czas na ko­lejny obiekt wes­tchnień ty­po­gra­fów, art di­rec­to­rów i wszel­kiej ma­ści kre­ato­rów. Li­no­type opu­bli­ko­wał Neue Fru­ti­gera. Pi­smo sy­gno­wali swo­imi na­zwi­skami Ad­rian Fru­ti­ger i Akira Ko­bay­ashi. Dwa­dzie­ścia od­mian po 82,11 euro (w pa­kie­cie ta­niej). Nie­stety — nie wia­domo, czy za­wie­rają pol­skie dia­kry­tyki.
 Która ro­dzina bę­dzie na­stępna w ko­lejce do uno­wo­cze­śnie­nia? I jesz­cze jedna wąt­pli­wość… Od­świe­ża­nie sta­rych ro­dzin, to nie je­dyna część dzia­łal­no­ści tego domu ty­po­gra­ficz­nego. W ofer­cie znaj­duje się mnó­stwo no­wych kro­jów, ale… na tle ta­kich jak Neue He­lve­tica czy Neue Fru­ti­ger od­cho­dzą w cień. Czy Li­no­type nie za­pę­dzi z cza­sem się w kozi róg, two­rząc swój nowy wi­ze­ru­nek han­dla­rza sta­rzy­zną? Kon­ku­ren­cja jest po­tężna, wy­star­czy przej­rzeć ofertę Font­Shop (Font­Font), który — tak jest po­strze­gany — sprze­daje praw­dziwe no­wo­ści.

Neue Fru­ti­ger w wi­try­nie Li­no­type
Opis | Za­kupy

Wczo­raj do­sta­łem próbki pa­pieru od no­wego do­stawcy. W Pol­sce chyba znany, na Dol­nym Ślą­sku ra­czej nie — Arc­tic Pa­per. Za­in­te­re­so­wała mnie sze­roka gama pa­pie­rów of­f­se­to­wych Mun­ken — wzor­niki w for­ma­cie A5, opra­wione bro­szu­rowo, w każ­dym pełna gama gra­ma­tur z za­dru­kiem i bez, krótki opis, in­for­ma­cje mar­ke­tin­gowe.
 Do pa­kietu do­łą­czono Prze­wod­nik po pa­pie­rze nie­po­wle­ka­nym. Wie­dzy za­wsze za mało, więc Arc­tic za­li­czył u mnie du­żego plusa. Co w książce?

Pierw­sza część — czy­sto mar­ke­tin­gowa — kon­cen­truje się na wła­ści­wo­ściach pa­pie­rów Mun­ken, różne pod­łoża za­dru­ko­wane przy­kła­do­wymi zdję­ciami, róż­nie ob­ra­bia­nymi, pod­dane róż­nym pro­ce­som wy­koń­cze­nio­wym. Można więc obej­rzeć zdję­cia w li­nia­tu­rze 85, 133 czy 175 lpi, róż­nicę mię­dzy ra­strem tra­dy­cyj­nym a sto­cha­stycz­nym, zło­ce­nie, la­kie­ro­wa­nie, tło­cze­nie, la­mi­no­wa­nie, bi­go­wa­nie. Każdy przy­kład w miarę szcze­gó­łowo opi­sany. Ko­lejne roz­działy: Pa­pier, Re­pro­duk­cja i druk, Tech­niki wy­koń­cze­niowe są w ca­ło­ści do­stępne w ser­wi­sie www Arc­tic Pa­per. W ostat­niej czę­ści mamy Słow­ni­czek, a w nim około dwu­stu ha­seł z dzie­dziny po­li­gra­fii.
 Czy warto tę ksią­żeczkę mieć? Oczy­wi­ście. Można ją bez­płat­nie otrzy­mać (np. za­ma­wia­jąc te­le­fo­nicz­nie) od Arc­tic Pa­per, po­nadto w ser­wi­sie www można za­mó­wić próbki pa­pieru i, co cie­kawe, ma­kiety (do­stępne kilka ro­dza­jów oprawy), które mogą być po­mocne w pro­jek­to­wa­niu i pla­no­wa­niu kosz­tów.
 Za­łóżmy, że chcemy wy­dać grub­szą pu­bli­ka­cję. Skład jest pra­wie go­towy, pa­pier wy­brany, wia­domo, ja­kiego typu bę­dzie oprawa, klient otrzy­mał wstępną kal­ku­la­cję na przy­go­to­wa­nie do druku, ale nie do końca wia­domo, ile po­chło­nie pro­duk­cja.
 Do­stawca pa­pieru czę­sto po­daje cenę za ki­lo­gram, na­le­ża­łoby więc prze­li­czyć ją na ar­ku­sze. Je­śli jest znany do­kładny for­mat i gra­ma­tura pa­pieru, można sko­rzy­stać z ser­wisu ob­li­czeń firmy Ce­zex. Na­leży pa­mię­tać, by do na­kładu do­li­czyć zwyżki — każdy pro­ces, w za­leż­no­ści od na­kładu, wy­maga kilka – kil­ka­na­ście pro­cent do­dat­ko­wych ar­ku­szy, prze­wi­dzia­nych do ze­psu­cia. Zwyżki okre­ślono kie­dyś Pol­ską Normą, ale naj­le­piej usta­lić je z dru­kar­nią.
 Cena pa­pieru usta­lona, ile za pro­duk­cję? Znów można by za­py­tać w dru­karni, ale je­żeli po­trze­bu­jemy wiele kal­ku­la­cji, za­mę­cza­nie pra­cow­ni­ków dru­karń co­dzien­nymi py­ta­niami o cenę nie jest do­brym po­my­słem. Le­piej za­py­tać raz o al­go­rytm ob­li­czeń i li­czyć sa­mo­dziel­nie, ewen­tu­alne ko­rekty można prze­pro­wa­dzić przy skła­da­niu za­mó­wie­nia. A więc — naj­czę­ściej pod­stawą ob­li­czeń jest na­kład brutto (ze zwyżką) i cena za każdy pro­ces pro­ces pro­duk­cyjny (np. druk, tło­cze­nie, wy­kra­wa­nie, prze­gnia­ta­nie, uszla­chet­nia­nie, fal­co­wa­nie itp.) wy­ra­żona w złotych/​groszach za jedną jed­nostkę na­kładu (ar­kusz, legę, blok, uwaga: w pro­ce­sach wy­koń­cze­nio­wych, jak la­mi­no­wa­nie czy la­kie­ro­wa­nie bie­rze się pod uwagę także po­wierzch­nię ar­ku­sza). Nie­kiedy na­leży do­li­czyć pro­cesy przy­go­to­waw­cze (np. dia­po­zy­tywy, formy dru­kowe itp.). Drugą me­todą jest cena mi­ni­malna — sto­so­wana przy mniej­szych na­kła­dach.
 Bar­dziej skom­pli­ko­wane li­cze­nie ma miej­sce przy usta­la­niu ceny oprawy dru­ków zwar­tych. Na­leży tu wziąć pod uwagę na­kład, do­dat­kowe ma­te­riały, ob­ję­tość w ar­ku­szach i wszyst­kie pro­cesy wcho­dzące w jej skład. W przy­padku twar­dej oprawy książki będą to np. ma­te­riały: pa­pier na wy­klejkę, tek­tura na okładkę, merla, ka­pi­tałka, ta­siemka; i pro­cesy: fal­co­wa­nie, zbie­ra­nie, szy­cie, do­kle­je­nie wy­klejki i merli, za­okrą­gle­nie grzbietu, ob­cię­cie bloku na trój­nożu, przy­kle­je­nie ta­siemki, przy­go­to­wa­nie okładki (po­łą­cze­nie tek­tury z okle­iną), za­wie­sze­nie bloku (okład­ko­wa­nie — tu­taj zo­staje do­kle­jona górna i dolna ka­pi­tałka), pa­ko­wa­nie i ewen­tu­al­nie eks­pe­dy­cja.

Do­dat­kowe in­for­ma­cje
1. Drużyńska Ada (red. wyd. pol­skiego) Prze­wod­nik po pa­pie­rze nie­po­wle­ka­nym. Pa­pier, re­pro­duk­cja, dru­ko­wa­nie i tech­niki wy­koń­cze­niowe, Ar­tic Pa­per AB 2002, Göte­borg;
ISBN 91 – 974630-​7 – 8, wer­sja on-​line: pol­ska | szwedzka
2. Ser­wis pró­bek i ma­kiet Arc­tic Pa­per
3. Ser­wis ob­li­czeń Ce­zex

Cyan

Ma­genta

Yel­low

Black