Typografia po polsku

To ta An­tykwa To­ruńska. Pa­trzcie no pań­stwo…

Do­świad­czenie przez oglą­danie. Oglą­dajmy więc. Pró­bujmy ko­men­tować, wy­mie­niać opinie. Otwieram kwiz bez na­gród. Co jest nie halo na tym ob­razku? Po­staram się roz­sze­rzyć wpis o do­dat­kowe spo­strze­żenia i ota­gować go jutro lub po­ju­trze, a tym­czasem za­pra­szam do komentarzy.

Uzu­peł­nienia
Pod­po­wiedź można zna­leźć w krót­kiej dys­kusji na jednej z grup Gol­den­Line, za­po­cząt­ko­wanej przez Ro­berta Olesia, która, nie­stety, nie zo­stała po­pro­wa­dzona dalej, a szkoda.

Wóz dra­bi­niasty
Wóz dra­bi­niasty? Nie bardzo wia­domo co z nim zrobić? Przy­kleimy do li­tery i bę­dzie dia­krytyk, ha, ha! Na przy­kła­dzie mo­żemy po­równać ory­gi­nalne dia­kry­tyki, do­star­czone przez Li­no­type i przy­go­to­wane przez Ken­type. Przyj­rzyjmy się li­terom „Ł”. Dla­czego ken­ty­powa kreska jest krótsza? Gdyby pro­jek­tant na­ry­sował pra­wi­dłową kreskę — nieco dłuższą po lewej stronie — mu­siałby opra­cować ker­ning dla co naj­mniej kil­ku­dzie­sięciu moż­li­wych par: „ÓŁ”, „BŁ”, „KŁ” i tak dalej. O wiele łatwiej na­ry­sować „lewą” kreskę, która nie wpłynie na po­więk­szenie pola znaku (bę­dzie takie samo, jak w li­terze „L”) i… pędzą konie po betonie!

Je­dziemy na bu­dowę
Ogonki w wersji CE i PL są zde­cy­do­wanie różne. Li­no­type — fi­ne­zyjne, z prze­wę­że­niem, Ken­type — prostsze, bez prze­wężeń. W idei pisma jed­no­ele­men­to­wego wszystkie kreski są tej samej (optycznej) gru­bości — w istocie nie są, ale mają robić takie wra­żenie. Można dys­ku­tować, które roz­wią­zanie bar­dziej ta­kiemu za­ło­żeniu od­po­wiada, lecz w wersji PL po­jawił się gruby błąd. Ogonek w li­terze „Ę” wy­gląda, jak hak na suw­nicy. Samo się ci­śnie na usta — po­lo­ni­zacja prze­my­słowa. A więc… je­dziemy na budowę.

Spa­da­jące da­chówki
Ostatni rzut oka na He­lve­tikę. Li­terki: „ć”, „Ć”, „ń”, „Ń”, „ó”, „Ó”, „ś”, „Ś”, „ź”, „Ź” do­stały te same kre­seczki, co ory­gi­nalne (CE), ale nie­którym sko­ry­go­wano po­ło­żenie. Mia­no­wicie: „ć”, „ó”, „ź” i „Ź” — nie­tknięte; „Ó” — prze­su­nięte w prawo; „Ć”, „ń”, „Ń”, „ś” i „Ś” — w lewo.

Ko­rekta jest nie­pra­wi­dłowa (zaraz spadną — uwaga na głowę!). Pro­jek­tant w więk­szości przy­padków szukał środka geo­me­trycz­nego, a po­wi­nien zna­leźć środek optyczny i do­dat­kowo sko­ry­gować go w prawo. W wersji CE, szcze­gólnie kre­seczki nad li­te­rami „o” i „O” do­ma­gają się po­pra­wienia. Czy widać, że zbyt mocno ciążą w lewo? Dzieje się tak dla­tego, że nie są za­pro­jek­to­wane, jako pol­skie „ó”, tylko, jako „o” z ak­centem (dość często wy­ko­rzy­sty­wane w nie­któ­rych ję­zy­kach), a to różne znaki.
 Wobec po­wyż­szych uwag rodzi się py­tanie — Dla­czego? Czy ktoś z Czy­tel­ników się z nimi zgadza? A może wręcz prze­ciwnie? Nie­uza­sad­niona kry­tyka nie jest prze­cież warta zła­ma­nego sze­ląga… ale zanim ujawnię swoją ar­gu­men­tację, czy ktoś chciałby coś dodać? Może ja po prostu się mylę?

Dziś po­zwo­liłem sobie na małą pro­wo­kację wobec śro­do­wiska de­te­powców. W kilku miej­scach (m.in. na grupie dys­ku­syjnej pl.comp.dtp) za­dałem py­tanie o czcionki, ilu­strując je w ten sposób:


 Krój zo­stał pra­wi­dłowo roz­po­znany w kilka minut przez Zbyszka Czap­nika — Pa­neu­ropa pół­gruba. Brawo!

Pa­neu­ropa w en­cy­klo­pe­diach i słow­ni­kach:
onet​.pl | sjp​.pl | sjp​.pwn​.pl